Wetenschappelijk onderzoek in de praktijk

Met een single case design kun je onderzoeken wat de effecten van een volledige therapie zijn voor een bepaalde cliënt, maar je kunt ook onderzoeken wat de meerwaarde is van bepaalde onderdelen van een behandeling. Bijvoorbeeld: Verminderen de klachten van een cliënt na de behandeling verder tijdens een nazorgtraject met een strippenkaart? Of: Vermindert de sociale angst van een cliënt nog verder als je na exposure nog cognitieve technieken inzet? Je moet de onderdelen van de behandeling dan wel los na elkaar zetten (bijv. eerst een X aantal sessies exposure, gevolgd door een X aantal sessies cognitieve technieken). Ook kun je onderzoeken welke mechanismen optreden die het effect verklaren. Waar zie je bijvoorbeeld het eerst veranderingen in optreden, in emotie of in cognitie? Draagt de therapeutische relatie bij aan de verandering in klachten?

Je kunt een single case design opzetten met één cliënt of met meerdere cliënten. Als je meerdere cliënten volgt in je onderzoek, vergelijk je die niet met elkaar. Het idee van het single case design is juist dat je de cliënt cliënt met zichzelf vergelijkt, dus je kijkt naar de verandering van zijn of haar klachten over de tijd. Je cliënt is als het ware zijn/haar eigen ‘controlegroep’. Het design wordt sterker als je ervoor zorgt dat er minimaal twee fases zijn die je met elkaar kunt vergelijken. Bijvoorbeeld een baseline fase (bijv. de natuurlijke wachttijd) en een behandelfase (AB-design). Of een baseline-fase, een fase waarin een eerste onderdeel van de behandeling wordt uitgevoerd en een fase waarin het tweede onderdeel wordt uitgevoerd (ABC-design). Als je meerdere cliënten volgt wordt je design nog sterker als je de lengte van de baseline-fase randomiseert (bijv. twee cliënten hebben een baseline-fase van één week, twee andere cliënten hebben een baseline-fase van twee weken en weer twee andere cliënten een baseline-fase van drie weken).