Een (online) whiteboard kan een praktisch hulpmiddel zijn tijdens online therapie, maar ook bij therapie op locatie. Als behandelaar kun je het bijvoorbeeld gebruiken om samen met je cliënt een G-schema, tijdlijn, casusconceptualisatie, doelenladder, genogram of sociogram uit te werken.
Een whiteboard helpt om structuur en overzicht aan te brengen, patronen en verbanden zichtbaar te maken en de interactie en betrokkenheid van je cliënt te vergroten. In dit artikel lees je welke online whiteboards je kunt gebruiken, wat de voordelen en aandachtspunten zijn en krijg je praktische tips en voorbeelden voor toepassing in de behandelpraktijk.
Overzicht van veelgebruikte online whiteboards
- Collaborative whiteboard (add-on in GoogleMeet)
- Miro
- MURAL
- Microsoft Whiteboard
- Excalidraw
- Lucidspark
Praktische voordelen
Een online whiteboard kan een waardevolle aanvulling zijn op online therapie. Doordat therapeut en cliënt er gelijktijdig op kunnen werken, ontstaat een vorm van actieve samenwerking. Gedachten, gevoelens en gebeurtenissen kunnen tijdens het gesprek direct worden opgeschreven of geschetst, waardoor het gesprek concreter en overzichtelijker wordt. Visuele ondersteuning helpt bovendien om verbanden en patronen sneller zichtbaar te maken.
Een ander voordeel is dat materiaal bewaard kan blijven. Schema’s, inzichten of oefeningen die tijdens een sessie ontstaan, kunnen in latere gesprekken eenvoudig worden teruggehaald. Dat maakt het makkelijker om voortgang te volgen en eerder werk opnieuw te benutten.
Daarnaast biedt een online whiteboard veel flexibiliteit in werkvormen. Je kunt er lijstjes maken, tekenen, schema’s uitwerken of werken met digitale post-its. Tegelijkertijd kan de manier waarop een cliënt informatie ordent of reageert op een oefening ook iets laten zien over persoonlijkheid of copingstijl. Door belangrijke thema’s zichtbaar te houden en informatie te structureren, helpt het whiteboard bovendien om het therapeutisch proces overzichtelijk te maken. Wanneer het aansluit bij de cliënt, kan het werken met een whiteboard ook een meer proactieve houding stimuleren.
Handige tips voor gebruik
Wie met een online whiteboard wil werken, doet er goed aan klein te beginnen. Start bijvoorbeeld met één eenvoudige toepassing, zoals een G-schema of een tijdlijn, en breid het gebruik pas later uit. Zo kunnen zowel therapeut als cliënt rustig wennen aan de tool.
Het helpt daarnaast om vooraf duidelijke afspraken te maken over het gebruik. Sommige cliënten schrijven of tekenen graag zelf mee, terwijl anderen liever meekijken terwijl de therapeut het bord invult. Beide werkwijzen kunnen goed werken, zolang de verwachtingen helder zijn.
Om het overzicht te bewaren is het verstandig om structuur aan te houden. Beperk bijvoorbeeld het aantal borden dat tegelijk wordt gebruikt en check regelmatig of het bord nog aansluit bij het gesprek. Ook is het belangrijk om afspraken te maken over het bewaren en eventueel delen van het whiteboard, zodat privacy en overzicht gewaarborgd blijven. Tot slot kunnen sjablonen, zoals mindmaps of schema’s, helpen om snel structuur aan te brengen en het gesprek op gang te brengen.
De tips samengevat:
- Begin klein: gebruik eenvoudige functies in plaats van alles tegelijk, bijvoorbeeld alleen een g-schema of alleen een tijdlijn en breid zo uit.
- Spreek af of cliënt ook kan schrijven/tekenen of alleen meekijkt
- Structuur houden: beperk het aantal openstaande borden en onderzoek samen of het bord up to date is en aansluit in het moment
- Maak afspraken over bewaren en delen van het whiteboard (privacy, overzicht)
- Gebruik sjablonen (mindmaps, schema’s) om snel te starten
Aandachtspunten & valkuilen
Online whiteboards bieden veel mogelijkheden, maar kennen ook enkele aandachtspunten. Voor sommige cliënten kan de techniek een drempel vormen, vooral wanneer zij weinig ervaring hebben met digitale tools. Ook kunnen internetverbindingen of synchronisatieproblemen het samenwerken soms bemoeilijken.
Daarnaast is het belangrijk om het bord overzichtelijk te houden. Wanneer er te veel tekst, kleuren of elementen worden toegevoegd, kan het juist onrustig worden. Een eenvoudige en duidelijke opzet werkt vaak het best.
Verder is het verstandig om vooraf te bespreken of de cliënt over een geschikt apparaat beschikt. Werken op een laptop of groter scherm is meestal praktischer dan op een telefoon. Tot slot is het belangrijk om te onderzoeken of deze manier van werken bij de cliënt past. Niet iedereen voelt zich prettig bij een visuele of digitale werkvorm. Controleer daarnaast altijd of de gekozen tool voldoet aan de geldende privacy- en AVG-richtlijnen.
Praktijkvoorbeelden
- Resultaten zoals grafieken uit een vragenlijst bespreken en in beeld houden.
- Het maken van een tijdlijn om belangrijke life events overzichtelijk in kaart te brengen.
- Filmpjes kunnen er in geplakt worden ter ondersteuning van bijvoorbeeld psycho-educatie.
- Analyses zoals een holistische theorie of casusconceptualisatie, FABA’s, 5G-schema’s samen uitwerken.
- Therapiedoelen opdelen in subdoelen of concrete acties in een doelenladder.
- Cognitieve technieken zoals meerdimensionaal evalueren of de taartpunttechniek.
- Inzicht krijgen in systemen of relaties door het maken van een genogram of sociogram.
Conclusie
Wanneer het gebruik van een whiteboard aansluit bij je cliënt, kan het motiverend, inzichtgevend en richtinggevend werken. Door er laagdrempelig mee te experimenteren ontdek je wat bij jou als therapeut past en hoe het whiteboard je therapiesessies kan ondersteunen.
Werken bij LMcare
LMcare is een no-nonsense GGZ-instelling die psychische zorg voor volwassenen in een nieuw jasje steekt. Laagdrempelig en zonder stoffige bureaucratie. We werken volledig volgens de Wtza, schakelen snel en hebben een open bedrijfscultuur. Alle behandelaars werken op afstand vanuit verschillende landen en continenten, maar zijn een hecht team.
Werken bij de grootste online GGZ-instelling van Nederland:
- 30 WO-basispsychologen en 30 regiebehandelaars.
- 200+ consulten per dag.
- Reeds 2100+ cliënten behandeld.
Klinkt als iets voor jou? We maken graag kennis met je!
