Online behandelen met de FIT-method

computerArtikel
6 min

Door: Marjolein van Wijk-Herbrink en Denise Habets

Bij de start van LMcare in 2020 had oprichter Ronny Ledent een duidelijk beeld voor ogen van hoe een GGZ-behandeling eruit zou moeten zien vanuit het cliëntperspectief: geen wachttijd, maar direct en intensief aan de slag door middel van frequent contact (2-3 sessies per week) met de behandelaar. Door middel van slimme bedrijfsvoering heeft hij dit beeld weten te realiseren en in de dagelijkse praktijk van LMcare wordt er gewerkt volgens de FIT-method® voor de specialistische GGZ.

De basis

FIT staat voor Frequent, Intensive Therapy. Cliënten worden na inschrijving binnen een week gekoppeld aan een behandelaar en starten na een intakefase van tien dagen rechtstreeks met het behandeltraject. De behandeling wordt ingezet volgens de multidisciplinaire richtlijn en dankzij de frequente sessies kan een behandeling gemiddeld binnen drie maanden succesvol worden afgesloten. Dat is een gemiddelde duur, geen gegeven! Behandelingen die doorgaans meer sessies in beslag nemen (bijvoorbeeld schematherapie) zullen langer duren dan drie maanden, want aan de dosis van de therapie wordt niks veranderd. Doordat de behandeling volledig online plaatsvindt zijn de sessies flexibel in te plannen, hebben de behandelaar en cliënt geen reistijd en kan de cliënt de therapie volgen in zijn eigen, vertrouwde omgeving.

Bij de FIT-method® voor de specialistische GGZ hoort tot slot ook een multidisciplinaire aanpak: binnen LMcare wordt de behandeling vormgegeven door een team van klinisch psychologen, een psychiater,  psychotherapeuten, GZ-psychologen, basispsychologen en verpleegkundigen. Naast de individuele behandeling zijn er groepssessies mogelijk en binnen de behandeling vindt er minimaal drie keer een MDO plaats met een klinisch psycholoog (na intake, tussenevaluatie en eindevaluatie). Omdat we ‘shared decision making’ hoog in het vaandel hebben staan bij LMcare, is de cliënt bij twee van die MDO’s (de evaluaties) aanwezig.

Wetenschappelijke inzichten over dosering en sessiefrequentie van therapie

Waar het totaal aantal therapiesessies of de duur van de therapie op zichzelf niet zoveel effect lijkt te hebben op de uitkomsten van therapie, is het aantal sessies per week wél gerelateerd aan een grotere verbetering en herstel van psychische klachten (Cuijpers e.a., 2013; Tiemens e.a., 2019). Verschillende onderzoeken hebben laten zien dat cliënten die psychotherapie kregen met een hogere sessiefrequentie sneller opknapten en minder uitvielen (drop-out) dan cliënten bij wie meer tijd tussen de sessies zat (Bohni e.a., 2009; Foa e.a., 2018). Bovendien bleek aan het eind van de therapie dat er dezelfde of zelfs betere resultaten waren behaald. Omdat het effect sneller optreedt bij een hogere sessiefrequentie, is de cliënt sneller geholpen.

Ervaringen van therapeuten

Denise Habets is (neuro)psycholoog bij LMcare. Zij noemt dat het brein herhaling nodig heeft om gedragsverandering te bewerkstelligen, waar de FIT-method goed op aansluit. Eerst wordt onderzocht welk gedrag of welke patronen moeten worden veranderd om de klachten te verminderen en de kwaliteit van leven te verbeteren. Voor de ene persoon is dat leren nee te zeggen tegen anderen, voor de ander het aanmeten van een gezondere leefstijl of daginvulling. Wat het ook is, gedragsverandering is niet gemakkelijk. Denise vergelijkt het met het leren spelen van een muziekinstrument. Je zult een stukje theorie nodig hebben om te begrijpen hoe de akkoorden samengaan en de klanken het beste bij elkaar passen. En verder moet er vooral geoefend worden. Hoe vaker per week er geoefend wordt, des te meer vooruitgang er geboekt wordt. Dit geldt ook voor therapie, des te meer omdat therapie ook gepaard gaat met onprettige emoties, gedachten en lichamelijke signalen die de cliënt belemmeren. Extra uitleg en begeleiding in een intensief traject zijn dan helpend om de cliënt te stimuleren om de stappen richting gedragsverandering te zetten. Als therapeut zorgt Denise ervoor om hierin in het begin van het behandeltraject een leidende rol in te nemen, om gaandeweg steeds meer autonomie bij de cliënt te laten zodat de cliënt niet afhankelijk wordt van het (intensieve) contact met de therapeut. Voor haarzelf vindt Denise de behandeling met de FIT-method verrijkend, omdat het ervoor zorgt dat zij meer ruimte voelt om het meeste uit het behandeltraject te halen. Zo kan ze exposure combineren met EMDR of mindfulness met CGT. 

Ervaringen van cliënten

Cliënten geven achteraf vaak aan dat zij aanvankelijk opzagen tegen het videobellen en/of de hoge sessiefrequentie, maar dat het in de praktijk heel goed werkte en heeft bijgedragen aan hun (snelle) herstel. Doordat de situaties die de cliënt inbrengt slechts één of twee dagen oud zijn, liggen ze nog vers in het geheugen en kan er snel weer geoefend worden met nieuwe inzichten of vaardigheden die in de sessie verworven worden. Ook voelen cliënten een grote betrokkenheid van hun behandelaar: door de lagere caseload heeft de behandelaar (details van) het levensverhaal van de cliënt veel beter in het hoofd en door de intensiteit van de therapie is het ook gemakkelijker om de lijn van de behandeling scherp te blijven uitzetten. Cliënten noemen daarnaast dat de intensiteit van de therapie veel houvast biedt: de cliënt verliest zich minder snel in negatieve gedachten omdat er al snel weer een nieuw contactmoment is waar dit besproken wordt. Het geeft daarmee veel houvast. De flexibiliteit van het videobellen wordt tot slot vaak als verrassend ervaren. Zoals een cliënt het verwoordde: “Zo heeft mijn psycholoog met mij door het bos gewandeld, heeft ze samen met mij een toren beklommen en ik had altijd de regie over mijn eigen herstel”. 

Referenties

  • Tiemens, B, Kloos, M, Spijker, J, Ingenhoven, T, Kampman, M, Hendriks, G-J. Lower versus higher frequency of sessions in starting outpatient mental health care and the risk of a chronic course; a naturalistic cohort study. BMC Psychiatry 2019; 19: 228
  • Foa, EB, McLean, CP, Zang, Y, Rosenfield, D, Yadin, E, Yarvis, JS, et al. Effect of prolonged exposure therapy delivered over 2 weeks vs 8 weeks vs present-centered therapy on PTSD symptom severity in military personnel a randomized clinical trial. JAMA 2018; 319(4): 354–64.
  • Cuijpers, P, Huibers, M, Daniel Ebert, D, Koole, SL, Andersson, G. How much psychotherapy is needed to treat depression? A metaregression analysis. J Affect Disord 2013; 149(1–3): 1–13.

Lees alle artikelen

Meld je aan en lees gratis alle artikelen!

Bekijk ook